Groen licht voor ‘De Hijschkamer’: culturele markthal op het marktplein

Kwartiermaker Gerard Cornelisse heeft op dinsdag 2 april samen met architect Adriaan Geuze van West 8 het plan voor de invulling van de markt gepresenteerd aan inwoners, binnenstadspartners en B en W van Hengelo. Het college heeft aangegeven veel vertrouwen te hebben in het gepresenteerde plan. Verantwoordelijk wethouder Bas van Wakeren: ‘Het college staat achter dit plan! Dit is wat we voor ogen hadden. Dit plan heeft echt meerwaarde voor de Hengelose binnenstad. Wij waren unaniem enthousiast over de presentatie van Gerard Cornelisse en Adriaan Geuze van West8. Natuurlijk, er moet nog veel werk verzet worden maar deze eerste stap geeft veel vertrouwen!’

Hoe zat het ook al weer?

In de zomer van 2017 hebben de stichting Centrummanagement Hengelo, de stichting Vastgoedeigenaren Hengelo, Hengelo Promotie en de gemeente het Actieplan voor een vitale Hengelose binnenstad opgesteld. De binnenstadspartners; SCH, SVH en Hengelo Promotie wilden graag vaart maken met het Marktplein. Op hun initiatief zijn drie stedenbouwkundige bureaus benaderd om hun ideeën voor de Markt uit te werken. Eind 2017 kon een week lang bij Hengelo Promotie op de ontwerpen gestemd worden. Het ontwerp van West 8 ‘Marktplein met culturele markthal’ won met ruim tweederde van de stemmen met een ontwerp geïnspireerd op het voormalige Hijschgebouw. Na de verkiezingen van maart 2018 heeft het college aangegeven het plan van West 8 verder te willen uitwerken conform de  afspraken uit het  coalitieakkoord van 2018 waarin de herinrichting van het marktplein als belangrijk speerpunt is opgenomen

Uitwerking

Gerard Cornelisse heeft de bestaande plannen voor de markthallen van West 8 vertaald naar een realistisch, financieel uitvoerbaar en haalbaar programma. Het ontwerp bestaat uit twee met elkaar verbonden delen: een 8 meter hoog hoofdgebouw en een naastgelegen overdekte (grotendeels open) markthal met een hoogte van 14 meter. Het dak van de markthal is voorzien van zonnepanelen (700m2), die zorgen voor groene stroom. Het gebouw brengt verschillende functies samen: overdekte markt, proeflokaal, ‘kraamkamer’ voor ondernemers, hightechwerkplaats, digitaal museum en bewegende beeldentuin. Er zal plaats zijn voor een dagelijkse versmarkt, horecavoorzieningen, winkels en andere ondernemingen, de stadswerkplaats, een mediacentrum en nog veel meer. Daarnaast zal er ook ruimte zijn voor fietsen in de ondergrondse fietsenstalling.  

 “Er zal plaats zijn voor een dagelijkse versmarkt, horecavoorzieningen, winkels en andere ondernemingen, de stadswerkplaats, een mediacentrum en nog veel meer. Daarnaast zal er ook ruimte zijn voor fietsen in de ondergrondse fietsenstalling.”

 

Keuze college

De raad heeft het college opdracht gegeven voor de uitwerking van de plannen. Voor het college was en is het van groot belang dat dit plan een waardevolle toevoeging aan de stad wordt, zonder te concurreren met bestaande panden en functies. Het college zegt volmondig ja tegen het plan wat gepresenteerd is door Gerard Cornelisse. Het traject van besluitvorming in het college en de gemeenteraad gaat nu starten. Het college van B en W wil op korte termijn een definitief besluit nemen over de realisatie van dit plan. Naast het college hebben de binnenstadpartners Stichting Centrummanagement Hengelo, Stichting Vastgoed Hengelo en Hengelo Promotie ook enthousiast gereageerd op het plan.

Hoe nu verder?

Nu het college haar vertrouwen heeft uitgesproken over het plan hebben gegeven aan de plannen worden deze verder uitgewerkt in concrete bouwplannen. Daarbij moeten er ook ruimtelijke procedures worden opgestart, inclusief formele inspraak. Deze procedures zullen minimaal een jaar duren. De samenstelling van het plan om te komen tot een succesvolle programmering van de hallen en de daadwerkelijke uitvoering vindt plaats in nauwe afstemming met de binnenstadpartners SCH, SVH en Hengelo Promotie, en met West 8. Bekijk de meestgestelde vragen en antwoorden: FAQ marktplein.

Interview Gerard Cornelisse

Lees het interview met Gerard Cornelisse over hoe zijn plan eruit ziet en hoe het tot stand is gekomen.

Hoe ben je te werk gegaan?

‘Het eerste wat ik gedaan heb, is met heel veel mensen gaan praten. Met de horeca, de marktkooplieden, een kinderdagverblijf, ondernemers, mensen die ook ideeën hadden voor het marktplein, creatievelingen en verder met heel veel andere mensen die graag met mij in gesprek wilden. Het marktplein is van iedereen, daarom wilde ik luisteren wat er speelt.’ 

Hoe ben je al die ideeën gaan samenbrengen?

‘Daarbij heb ik gekeken wat de gemene deler was in al die gesprekken. Je zag een heel duidelijke lijn. Er waren heel veel verschillende ideeën maar het gebouw kwam daarbij vrijwel altijd terug. Elke keer wel met een andere invulling. Daarnaast werd het me duidelijk dat ik niet aan de warenmarkt en de beren mocht komen. Want al was daar eerst kritiek op, als iets in Hengelo er één keer is, dan is het ook van “ons”.’

Maar wat komt er nou in het gebouw?

‘We beginnen met de basis van het gebouw. In de kelder komt een bewaakte fietsenstalling waar je ook je elektrische fiets kunt opladen. Daarboven komt de ‘Hijschkamer’ of wel huiskamer van onze stad. Het ontwerp bestaat uit twee met elkaar verbonden delen: een 8 meter hoog hoofdgebouw en een naastgelegen overdekte (grotendeels open) markthal met een hoogte van 14 meter. In de Hijschkamer is elke dag van de week reuring. Er wordt gegeten, gedronken, geshopt en gewerkt.’  

“In de Hijschkamer, of wel huiskamer van onze stad, is elke dag van de week reuring. Er wordt gegeten gedronken, geshopt en gewerkt.”

Impressie marktplein door West 8caption] Impressie ‘Hijschkamer’ marktplein Hengelo door West 8

De markthal

‘De overdekte markthal, biedt kansen voor een bijzondere invulling. Op marktdagen krijgen marktkooplieden er een plek. Daarnaast is ruimte over voor een unieke hightech werkplaats.’ Zo gaan technische talenten er bouwen aan een “Hijschkraanvogel” (in de gedaante van een ooievaar; Stork) die wordt opgehangen aan het plafond. De constructie vormt dankzij de visuele effecten een attractie op zich. ‘De technici werken daarnaast aan zogeheten Hijschberen, robotberen die zich zelfstandig kunnen voortbewegen. Ik werd daarbij geïnspireerd door kinderen. Die vroegen namelijk aan de leidster van het kinderdagverblijf of de beren op het marktplein ook kunnen bewegen. Dus ben ik met de Universiteit Twente in gesprek over hoe we bewegende beren kunnen maken.’  

“De technici werken daarnaast aan zogeheten Hijschberen, robotberen die zich zelfstandig kunnen voortbewegen.”

  ‘De hal is tegelijkertijd een digitaal museum. Grote led-schermen aan de wanden tonen interessante collecties en exposities. Dat kan zijn van Museum Hengelo, want die hebben zoveel mooie beeldmateriaal. Maar het kan ook een fototentoonstelling van een Hengeloër zijn. En de schermen zijn ook voor andere doeleinden te gebruiken. Ze staan op ‘Oranje’ als het EK of WK voetbal wordt gespeeld en de tribune in de hal vol zit met supporters. Er kunnen ook gamecompetities op worden gespeeld.’ ‘Het dak van de markthal is voorzien van zonnepanelen (700 m2), die zorgen voor groene stroom.’

Het hoofdgebouw

‘Op de begane grond van het hoofdgebouw komt een dagelijkse versmarkt, waar je verse producten uit Hengelo en omgeving kunt inslaan. Dit doen we in samenwerking met de huidige marktkooplieden. Deze versmarkt levert ook meteen aan de horecavoorziening die in de Hijschkamer komt. De horecavoorziening komt ook op de begane grond en wordt uitgebaat door een Hengelose horecaondernemer. Er komt ook een mooi terras bij. Het wordt een bijzonder horecaconcept waarbij ook ruimte is voor gerechten die je nu nauwelijks in Hengelo ziet, maar bijvoorbeeld wel als je in Amsterdam bent. Wat te denken van spinaziesap, “fruit de mer” of een krekelburger?’.  

“Het wordt een bijzonder horecaconcept, waarbij ruimte is voor gerechten die je nauwelijks in Hengelo ziet. Wat te denken van spinaziesap, ‘fruit de mer’ of een krekelburger?”

  ‘De begane grond van het hoofdgebouw biedt verder ruimte voor (creatieve) ondernemers die de hobby- en zolderkamer zijn ontgroeid maar nog niet toe zijn aan een eigen winkelpand in de stad. Ze kunnen in de betaalbare kraamkamers (winkelcontainers van ongeveer 12 m2), producten maken en/of verkopen.’ ‘De eerste verdieping van de Hijschkamer wordt de Stadswerkplaats, het kloppend hart van Hengelo. Hier zouden Hengelo Promotie, Stichting Centrummanagement en de gemeente een plek kunnen krijgen en het kan het mediacentrum van de stad worden, want je zit hier midden in de samenleving en bovenop het nieuws. Er zijn al gesprekken gevoerd met Radio Hengelo TV. En hoe mooi zou het zijn als ook Tubantia hier een plek zou krijgen.’ ‘Er is op de eerste verdieping ook een ruim balkon waar iedereen op kan. Daar kun je mooi over het plein uitkijken.’    

Komt er ook nog groen?

‘In het gebouw komt zeker groen! Er komt een ‘wand van de plant’, een soort verticale plantenwand aan de zonzijde. Het is een soort stadskruidentuin, waar we basilicum, peterselie, tijm etc. laten groeien. Je kunt een abonnement nemen en voor een laag bedrag kruiden knippen die je nodig hebt. Daarnaast heb ik ideeën voor een plantenasiel. Soms lukt het ons niet om thuis goed te zorgen voor onze plantjes of zijn we op een plant uitgekeken. Het is jammer om ze dan weg te gooien, maar breng ze naar het plantenasiel! Hengeloërs met groene vingers verzorgen ze weer met liefde en zorgen dat de planten weer mooi worden. Je kunt er ook een plant adopteren. Over de ruimte buiten het gebouw gaat de gemeente.’  

“Er komt een ‘wand van de plant’, een soort verticale plantenwand aan de zonzijde. Het is een soort stadskruidentuin, waar we basilicum, peterselie, tijm etc. laten groeien. Je kunt een abonnement nemen en voor een laag bedrag kruiden knippen die je nodig hebt.”

 

Ga je nog samenwerken met scholen?

‘De Hijschkamer wordt ook een landmark van het ROC van Twente. De toptalenten van de verschillende beroepsopleidingen, van metselaars en lassers tot studenten horeca, beveiliging, ICT en logistiek, gaan allemaal hun steentje bijdragen. En later zullen zij als ouders aan hun kinderen vertellen: “Dit heeft mama nog gebouwd”.’